Қырғызстанда жынысты ауыстыруға байланысты хирургиялық операцияларға және азаматтық құжаттардағы жыныс туралы мәліметтерді өзгертуге тыйым салу қарастырылып жатыр. Тиісті заң жобасы Жогорку Кенеште бірінші оқылымда мақұлданды, деп хабарлайды «24KZ».
Құжат авторларының айтуынша, заң жынысты ауыстыруға бағытталған операцияларды, гормондық терапияны және өзге де медициналық араласуларды шектеуді көздейді. Сондай-ақ, азаматтық хал актілерінде және жеке құжаттарда жыныс туралы жазбаларды өзгертуге тыйым салу ұсынылған.
Жобаға сәйкес мұндай медициналық араласулар тек туа біткен анатомиялық ауытқуларды емдеу жағдайында ғана рұқсат етілуі мүмкін. Ал құжаттарға өзгерістер енгізу дәрігерлік комиссияның қорытындысы мен сот шешімі негізінде жүзеге асуы ықтимал.
Қырғызстанда қоғамдық орындардағы әдепсіз қылықтар үшін жаза күшейтілмек
KAZINFORM — Қырғызстанда қоғамдық орындардағы әдепсіз әрекеттер үшін айыппұл мен бас бостандығынан айыру жазасын енгізу ұсынылды, деп хабарлайды Kazinform агенттігінің Бішкектегі меншікті тілшісі.
Тиісті заң жобасы қоғамдық талқылауға шығарылды.
Бастама ел заңнамасындағы олқылықтарды жоюға бағытталған. Себебі қазіргі таңда Қырғызстанда қоғамдық орындарда өзге адамның келісімінсіз жасалатын сексуалдық сипаттағы әрекеттер үшін нақты жаза тетігі қарастырылмаған. Оларға қажетсіз жанасу, әдепсіз физикалық байланыс, жыныс мүшелерін көрсету, аңду (сталкинг) немесе адамның ар-намысына нұқсан келтіріп, оны қорқытуға, кемсітуге не қорлауға бағытталған өзге де әрекеттер жатады.
Құжатқа сәйкес, мұндай құқық бұзушылықты алғаш рет жасаған жеке тұлғаларға 20 мың сом (107 мың теңгеден астам) көлемінде айыппұл салу немесе 3 тәуліктен 7 тәулікке дейін қамауға алу жазасы қарастырылған.
Ал бір жыл ішінде сексуалдық сипаттағы әрекеттерді қайта жасағандар 2 жылдан 4 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін.
Сондай-ақ ұсынылып отырған нормалар 16 жасқа толмаған балаларға қатысты қылмыстарға қолданылмайтыны атап өтілді. Мұндай әрекеттер үшін жауапкершілік Қырғыз Республикасының Қылмыстық кодексіндегі қолданыстағы баптармен реттеледі.
Бұған дейін елде сталкинг үшін қылмыстық жауапкершілік енгізу ұсынылғаны хабарланған болатын.
Сонымен қатар, Қырғызстанда некеге тұрмас бұрын міндетті тексеруден өтуді енгізу ұсынылғанын жазған болатынбыз.
Қырғызстан сталкинг үшін айыппұл мен бас бостандығынан айыру жазасын енгізбекші
БІШКЕК. KAZINFORM – Қырғызстан қудалау үшін қылмыстық жауапкершілікке тартуды ұсынып отыр, деп хабарлайды Kazinform-ның Бішкектегі меншікті тілшісі.
Тиісті заң жобасын Жоғарғы Кенештің (Парламент) депутаттары әзірлеп, ол қоғамдық талқылауға ұсынылды.
Атап өтілгендей, елдің қолданыстағы заңнамасында тұлғаны оның еркіне қарсы жүйелі түрде қудалауды қамтитын қылмыс құрамы жоқ.
Түзетулерге сәйкес, қылмыстық заңнамаға алғаш рет «сталкинг» ұғымы енгізіліп, ол үшін қылмыстық жауапкершілікті белгілейді.
Нақтырақ айтқанда:
- Сталкинг – яғни адамды заңсыз қудалау, оның еркіне қарсы онымен байланыс орнату немесе бақылаумен қатар жүру, оның ішінде интернетті қоса алғанда, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы, физикалық зорлық-зомбылықсыз, адамның конституциялық құқықтары мен бостандықтарын бұзуға, физикалық немесе психикалық азап шегуге немесе материалдық залал келтіруге әкеп соқтырса, алты айдан бір жылға дейін бас бостандығын шектеу немесе 20 мыңнан 50 мың сомға дейін (106 мыңнан 264 мың теңгеге дейін) айыппұл салумен жазаланады.
- айтарлықтай материалдық залал келтірген немесе 14 пен 18 жас аралығындағы балаға немесе жүкті әйелге қатысты жасалған сталкинг үшін бір жылдан үш жылға дейін бас бостандығын шектеу, 50 мыңнан 100 мың сомға дейін (264 мыңнан 529 мың теңгеге дейін) айыппұл немесе бір жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.
- 14 жасқа толмаған балаға қатысты, жалданып немесе қызметтік жағдайын теріс пайдалану арқылы жасалған қудалау үшін үш жылдан бес жылға дейін бас бостандығынан айыру, үш жылға дейін белгілі бір лауазымдарды атқару құқығынан айыру және мүлкін тәркілеу жазасы қарастырылған.
Сталкинг – сезім емес, жүйелі қудалау, аңду және психологиялық қысымның қылмыстық көрінісі. Kazinform тілшісі қауіпті құбылыстың себеп-салдарын сарапшылармен бірге талдаған еді. Толығырақ мына сілтемеден оқыңыз.
Зарина Туғанбаева
Қырғызстанда қайыр сұраған шетелдіктер елден шығарылады
KAZINFORM - Қырғызстанда жолдар мен қоғамдық орындардағы қайыр сұраушылықпен күресуге, сондай-ақ осал топтарды осындай әрекеттерге тартудан қорғауға бағытталған заңға қол қойылды, деп хабарлайды Kazinform агенттігінің Бішкектегі меншікті тілшісі.
Құқықбұзушылықтар туралы кодекс пен сыртқы көші-қон туралы заңға енгізілген өзгерістерге сәйкес, шетел азаматтарына қайыр сұрағаны үшін жауапкершілік қарастырылған. Қайталанған құқықбұзушылық немесе бір ай ішінде осындай әрекетке тарту дерегі анықталған жағдайда, олар Қырғызстан аумағынан шығарылады.
Жолдың жүріс бөлігінде қайыр сұрау, сондай-ақ қоғамдық орындарда ақша немесе өзге де материалдық құндылықтарды алу мақсатында адамдарға тиісу үшін 20-дан 30 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту немесе үш тәулікке дейін қамауға алу жазасы көзделген. Бір ай ішінде қайталанса, 30-дан 40 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстар немесе үштен бес тәулікке дейін қамау қарастырылған.
Қайыр сұрауға қарттарды, жүкті әйелдерді, мүгедектігі бар адамдарды немесе психикалық ауытқуы бар тұлғаларды тартқаны үшін айыппұл мөлшері күшейтілген — 20 мың сом (шамамен 105 мың теңге).
Ішкі істер органдары ұсталған жергілікті азаматтар туралы мәліметтерді, егер олар қиын өмірлік жағдайға тап болса, әлеуметтік қорғау органдарына жолдауы тиіс.
Бұған дейін 2026 жылдың наурыз айында Қырғызстан парламентінде қайыр сұраушылық деңгейін төмендетуге бағытталған заң жобасы қаралғаны хабарланған болатын.
Осыған дейін Қырғызстанда рұқсат етілмеген орындарға қоқыс тастағандар қоғамдық жұмысқа тартылатыны туралы жаздық.
Айдар Оспаналиев
Қырғызстанда браконьерлікке қатысты айыппұл үш есе көбейді
KAZINFORM – Биоәртүрлілікті сақтау және браконьерлікке қарсы күресті күшейту мақсатында Қырғызстан жабайы табиғатқа келтірілген залал үшін айыппұл көлемін көбейтті.
Табиғи ресурстар, экология және техникалық қадағалау министрлігінің мәліметінше, үкімет жабайы табиғатқа келтірілген залал үшін айыппұлдарды айтарлықтай көбейту туралы қаулыға қол қойды.
Түзетуге сәйкес, тауешкілерді заңсыз өлтіргені үшін айыппұл үш есеге өсіп, 300 000 сомға (1,6 миллион теңгеден астам), еліктерге 100 000 сомға (546 000 теңге), ал ақ және қара ләйлектерге зиян келтіргені үшін айыппұл 30 000 сомға (163 000 теңгеден астам) дейін өсті.
Жиналған қаражаттың бір бөлігі қоршаған орта бұзушылықтарын анықтаған және оларды қудалауға көмектескен адамдарды қаржылай ынталандыруға жұмсалатыны аталып өтті.
Бұған дейін қар барысы ресми түрде Қырғызстанның символы болып танылды.
Қырғызстанда жабайы жануарларды ұстау және өсіру қағидалары бекітілді
KAZINFORM — Қырғызстан Министрлер кабинеті республика аумағында жануарлар дүниесі нысандарын ұстау, өсіру және қорғау мәселелері бойынша қаулы қабылдады, деп хабарлайды
Кабар.
Тиісті құжатқа Қырғыз Республикасы Министрлер кабинетінің төрағасы Адылбек Қасымалиев қол қойды.
Құжат жануарларды қолда, жартылай еркін жағдайда және жасанды ортада ұстау мен өсіру саласындағы қатынастарды жетілдіру және жүйелеу, сондай-ақ нормативтік-құқықтық актілердегі сәйкессіздіктерді жою мақсатында қабылданған.
Қаулыға сәйкес Қырғызстан аумағында жануарлар дүниесі нысандарын қолда, жартылай еркін жағдайда және жасанды ортада ұстау және өсіру қағидалары бекітілді.
Қаулы ресми жарияланған күннен бастап он күн өткен соң күшіне енеді.
Қырғызстанда дипломдық жұмысты тағылымдамамен алмастырмақ
БІШКЕК. KAZINFORM — Қырғызстан жоғары және орта кәсіптік білім беру мекемелерінің түлектерін қорытынды мемлекеттік аттестаттау ережелерін өзгерту ұсынылды, деп хабарлайды Kazinform-ның Бішкектегі меншікті тілшісі.
Тиісті заң жобасы қоғамдық талқылауға ұсынылды. Құжатта соңғы курс студенттері үшін қорытынды біліктілік жұмысты міндетті түрде 16 апталық практикалық дайындықпен (тағылымдама) алмастыру және оның нәтижелерін қорытынды бағалауға қосу қарастырылып отыр.
Атап өтілгендей, практикаға бағытталған бұл тәсіл бакалаврларды даярлау сапасын және олардың кәсіби жұмысқа дайындығын арттыруға бағытталған.
Қорытынды біліктілік жұмысына балама ретінде қорытынды мемлекеттік емтихандар тізіміне қорытынды есеп (бизнес-жоспар, стартап жобасы, қолданбалы жоба немесе практикалық қолдануға және/немесе әлеуетті коммерцияландыруға бағытталған басқа нәтиже) жасалатын тағылымдама қосу ұсынылған. Бұл жеке бағыттар шеңберінде даярлау талаптарын, сондай-ақ білім беру мекемесінің осы жұмысқа жұмыс берушілерді тарту мүмкіндігін ескеруге жол салады.
Заң жобасында сондай-ақ білім беру ұйымдарына немесе білім беру саласындағы уәкілетті органдарға қорытынды мемлекеттік аттестаттау өткізу тәртібі және/немесе білім беру құжаттарын беру тәртібі бұзылған жағдайда мемлекеттік аттестаттау комиссиясының түлекке біліктілік беру және жоғары/орта кәсіптік білім туралы диплом беру туралы шешімін жоюға мүмкіндік беретін жаңа тармақ енгізіледі.
